Walka ze złymi nawykami – naukowe sposoby – Jacek Kłosiński – klosinski.net

photo-1466046690866-98181611563d

Załóżmy, że spacerujemy po dużym ogrodzie. Jest lato, wszystko kwitnie i niesamowicie pachnie. Wkoło jest pełno zieleni.

Zatrzymujemy się, a ja rzucam Ci wyzwanie: zerwij to, o co poproszę. Zgadzasz się, zaczynamy.

Listek? Poszło Ci bez problemów.

Gałązka? Podskakujesz i masz.

Metrowy krzak? Męczysz się i pocisz, ale w końcu Ci się udaje.

Drzewo dwa razy większe od Ciebie? Nie masz szans. Próbujesz z każdej strony, ale to poza Twoimi możliwościami.

Złe nawyki działają podobnie. Kiedy dopiero zaczynają się rodzić, są małe i niewinne. Łatwo się ich pozbyć. Jeśli jednak damy im się rozwinąć, to nas przerastają. Nie mamy siły ich wyrwać. Jest już za późno.

Nie pozostaje nic innego, tylko wziąć się do roboty, prawda? Na szczęście mamy wsparcie. Z naszego ogrodu przeniesiemy się prosto do laboratorium i zobaczymy jakie sposoby na złe nawyki znaleźli naukowcy.

Wybierz moment rozpoczęcia

Jeśli masz zmienić swoje życie, to w jakim dniu zaczniesz? Z badań wynika, że na postanowienia najlepszy jest poniedziałek. To właśnie wtedy w wyszukiwarce Google najczęściej wpisywane są takie frazy, jak „skuteczna dieta”, czy „rzucanie palenia”. Potrzebujemy momentu startu, nowego otwarcia, jakiegoś symbolicznego przełomu, od którego zacznie się nowy etap. Nie ważne czy będzie to sylwester, przesilenie letnie, Twoje urodziny, czy po prostu początek kolejnego tygodnia. Zaplanuj od kiedy rozpoczniesz życie bez bagażu, który planujesz zrzucić.

20 sekund

Zjeść, czy nie zjeść tej czekolady? Miałem skończyć ze słodyczami, ale ona leży i tak ładnie na mnie patrzy… Profesor Brian Wansink odkrył, że walka z pokusą trwa średnio 21 sekund. Jeśli w tym czasie bohater naszego nałogu będzie w zasięgu ręki, prawdopodobnie przegramy. Jeśli jednak do zdobycia zakazanego owocu potrzebny będzie większy wysiłek, wyraźnie zwiększamy swoje szanse. Nie chcesz podjadać w trakcie pracy? Pozbądź się zapasu przekąsek. Nie chcesz co chwilę sprawdzać co nowego na Facebooku? Zmień hasło na trudniejsze, takie które wydłuży czas logowania. Niech ewentualne złamanie postanowienia wymaga zaangażowania i poświęcenia czasu dłuższego niż 21 sekund.

Zmęczenie decyzyjne

Wyobraź sobie sędziego, któremu na biurko wrzucono właśnie stos papierów z podaniami o przedterminowe zwolnienie z więzienia. Rozpatruje pierwszy wniosek, drugi, piąty, osiemnasty… Mijają godziny, robi się późno i rośnie zmęczenie.

Kiedy naukowcy przeanalizowali decyzje podejmowane przez takich sędziów zauważyli, że więcej podań rozpatrywanych jest pozytywnie w pierwszej części dnia. Im później, tym więcej wniosków lądowało w koszu. To zjawisko nazywa się zmęczeniem decyzyjnym (ang. decision fatigue). Im bardziej czujemy się wyczerpani, tym słabsza nasza siła woli i tym gorsze decyzje podejmujemy. Znacznie łatwiej jest nam wygrać ze złym nawykiem kiedy jesteśmy wypoczęci i zrelaksowani. Łatwiej wtedy podjąć korzystną dla nas decyzję i powiedzieć „nie”. Zadbaj więc o odpowiednie naładowanie baterii i daj sobie czas na regenerację.

Uzbrój się w cierpliwość

Badacze z Uniwersytetu Stanforda zaprosili do badania grupę pięciolatków. Każdy z nich wszedł do pokoju umeblowanego jedynie w stół, na środku którego leżał cukierek. Naukowiec przedstawiał dziecku prosty układ. Dorosły wyjdzie na kilka minut z pomieszczenia, a jeśli po powrocie cukierek będzie nadal na stole, dziecko dostanie więcej słodyczy. Jeśli dziecko nie wytrzyma i zje cukierka, dodatkowej nagrody nie będzie.

Większość nie wytrzymywała i rzucała się na słodycze po minucie.

Kiedy naukowcy śledzili później losy każdego z tych dzieci, okazało się, że ci mali uczestnicy badania, którzy byli bardziej cierpliwi, odnosili znacznie większe sukcesy i lepiej radzili sobie w życiu.

Ulegamy złym nawykom bo dają one szybką, bezpośrednią nagrodę. Wypalenie jednego papierosa daje natychmiastową przyjemność, znacznie bardziej namacalną od perspektywy braku chorób dróg oddechowych na starość.

W walce ze szkodliwymi przyzwyczajeniami pomaga właśnie taki długofalowy cel. Zrozumienie, że codzienna walka i małe wyrzeczenia zaprocentują w przyszłości czymś naprawdę wartościowym. To forma inwestycji.

W grupie raźniej

Badania naukowe to duże wsparcie. Nazywają to, czego my sami nie potrafimy zrozumieć. Opisują reguły i zachowania, które pomagają nam wygrać w trudnej walce z samym sobą. Są jednak sztuczne i odległe, brak im ludzkiej twarzy. Zawsze pozostaną tylko statystyką.

Najskuteczniejsze wsparcie dają nam inni ludzie. Pomaga znalezienie takiego partnera, który nasze problemy poczuł na własnej skórze, a najlepiej takiego, który nadal walczy z wrogami podobnymi do naszych. Razem możecie się motywować, szukać nowych sposobów i cieszyć sukcesami. Mając w kimś wsparcie, po ewentualnej porażce łatwiej jest wstać i spróbować znowu.

Niezależnie od tego z czym walczysz, życzę Ci udanego wyrywania. Mam nadzieję, że poradzisz sobie nawet z największym drzewem.

 
Komentarze

chyba kazdy z nas ma jakies zle nawyki, to wynika z ludzkiej natury, kluczowe jest to jak sobie z tym roadzimy, to skoplikowana walka

fajnie wytłumaczone co i jak. mam swoje nawyki, które chcę zmienić i takie które mi ułatwiają życie. ważne, żeby nie brnąć dalej w to co nam przeszkadza i mieć tego świadomość.

ja mam swoje nawyki mi one odpowiadaja innym pewnie nie. kwestia podejscia. ja nie zamierzam swojego zmieniac.

Zostaw odpowiedź