Praca na stojąco – rób to dobrze, rób to z głową.

Poeta i satyryk Stanisław Jerzy Lec powiedział, że człowiek na poziomie powinien trzymać się pionu. To dobrze świadczy to o pracownikach wykonujących pracę stojącą. Niestety i ten medal ma dwie strony. Wielogodzinne przebywanie w tej pozycji bywa niewygodne i może źle wpływać na zdrowie. Jak więc dbać o wysoki poziom komfortu podczas pracy w pozycji pionowej?

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Dlaczego należy dbać o prawidłową postawę w pracy stojącej?

  • O czym pamiętać podczas wykonywania czynności stojąc?

  • Jak efektywnie odpoczywać po pracy?

Nasze ciała są genetycznie stworzone do zachowania pozycji stojącej, ale w ruchu – nie lubią stanu spoczynku. W dłuższych i okresach powoduje to przeciążenia mięśni i stawów. Odczuwamy wtedy ból, który jest tylko sygnałem ostrzegającym przed poważnymi konsekwencjami dla zdrowia w przyszłości.

Najczęstsze dolegliwości pracowników wykonujących pracę stojącą to obrzęki nóg i stóp, bóle krzyża, zapalenie powięzi podeszwowej oraz zaburzenia krążenia krwi i nadciśnienie tętnicze. W 2015 roku szwajcarscy badacze przeprowadzili eksperyment polegający na poddaniu lekkiej pracy w fabryce grupie kobiet i mężczyzn w wieku 18-30 i 50-65 lat. Badani musieli zachować pozycję stojącą tylko przez 5 godzin. Bez względu na wiek, uczestnicy deklarowali zmęczenie mięśni nóg i ból kręgosłupa. Według danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących pracy fizycznej ok. 51% zwolnień z pracy uzasadnia się bólem odcinka szyjnego kręgosłupa. 34% uzyskujących zwolnienia pracowników uskarża się na ból dolnego odcinka. W przypadku badań opracowanych przez ZUS należy podchodzić z pewną dozą sceptycyzmu, ponieważ nie są to dane kliniczne, czyli informacje pochodzące ze szpitali i przychodni rehabilitacji. Jednak wielu badaczy, twierdzi, że od 60 do 80% społeczeństw w krajach cywilizowanych, cierpi z powodu bólu kręgosłupa. Nie bez powodu dolegliwości tego typu określa się mianem plagi XXI wieku.

Nie stój jak słup soli!

Pracownicy wykonujący swoje obowiązki stojąc powinni:

  • Często zmieniać pozycję ciała. Pracując w pozycji stojącej powinno się co 10 – 15 minut stawać na chwilę na piętach, by rozciągać mięśnie łydek.

  • W czasie pracy powinno się stać w lekkim rozkroku z nogami nieznacznie ugiętymi w kolanach.

  • Należy pamiętać o zachowaniu prostej postawy. Długotrwałe garbienie się prowadzi do zwyrodnień kręgosłupa i ma poważne konsekwencje dla zdrowia i ogólnej sprawności w przyszłości.

Przy pracy w pozycji stojącej powinniśmy też zadbać o swoje stanowisko:

  • Warto zorganizować je tak, by obszar roboczy znajdował się na wysokości 20 – 40 cm poniżej łokci. W przypadku bardziej precyzyjnych czynności obszar pracy powinien znajdować się ok. 5 cm powyżej łokci.

  • Jeśli to możliwe powinniśmy pracować z rękoma ugiętymi w łokciach pod kątem 90 stopni. Zachowując przy tym proste plecy zmniejszamy obciążenie kręgosłupa.

  • Powinniśmy wygospodarować sobie ok. 15 cm przestrzeni na stopy i ok. 10 cm na kolana. Zapobiegnie to pochylaniu tułowia i pozwoli wygodnie zachować pozycję neutralną. Jest to szczególnie ważne w sytuacji, kiedy musimy przy pracy podnosić niewielkie ciężary.

Rekordy w wyciskaniu? Po pracy!

Wiele dzisiejszych zawodów stojących, takich jak kucharz, kelner, serwisant, pracownik techniczny, czy opiekun pacjenta polega na poruszaniu się na niewielkiej przestrzeni. Podczas wykonywania tych profesji nie brakuje oczywiście różnego rodzaju aktywności. Podnoszenie ciężkich przedmiotów jest jedną z nich. Przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy wyraźnie regulują zasady dźwigania ciężarów:

Według rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych: „Masa przedmiotów podnoszonych i przenoszonych samodzielnie przez pracownika nie może przekraczać 30 kg przy pracy stałej oraz 50 kg przy pracy dorywczej. Przedmioty cięższe niż 30 kg nie mogą być ręcznie przenoszone na wysokość powyżej 4 m lub na odległość przekraczającą 25 m.”

Ograniczenia dotyczące wykonywania ręcznych prac transportowych przez kobiety określono w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 1996 r. w sprawie wykazu prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet (Dz. U. Nr 114, poz. 545 z późn. zm.).

Prace wzbronione kobietom związane z wysiłkiem fizycznym i transportem ciężarów:

a) przy ręcznym podnoszeniu i przenoszeniu ciężarów (po powierzchni płaskiej) masa towarów nie może przekroczyć: 12 kg – przy pracy stałej; 20 kg – przy pracy dorywczej;

b) przy ręcznym przenoszeniu ciężarów pod górę (po pochylniach, schodach, itp.), masa towarów nie może przekroczyć: 8 kg – przy pracy stałej; 15 kg – przy pracy dorywczej.

Te przepisy stworzono z myślą o ochronie zdrowia pracowników, nie chronią jednak od zmęczenia.

Na ten problem pracownik powinien znaleźć remedium osobiście a pomoże mu w tym poniższy akapit..

Jak odpoczywać, by wypoczywać?

Zasługujemy na porządny odpoczynek! Jednak nie powinniśmy zalegać na kanapie przez cały czas. Pamiętajmy: „nasze ciało nie lubi przebywania w bezruchu”! Nawet podczas odpoczynku nie powinniśmy unikać choćby umiarkowanego ruchu. Dlaczego nie wybrać się więc na basen? Nie dość, że podczas aktywności fizycznej odpoczywamy efektywniej, to ta właśnie forma relaksu ma bardzo pozytywny wpływ na nasze zdrowie. Pływanie wzmacnia mięśnie wspomagające pracę kręgosłupa. Rozwija też mięśnie klatki piersiowej i usprawnia cały układ oddechowy. Przyczynia się tym samym do poprawy kondycji naszego serca i układu krwionośnego. Styl grzbietowy jest najkorzystniejszy w przypadku dolegliwości bólowych, gdyż poprawia elastyczność szyi i wzmacnia plecy na całej ich długości. Ciało w wodzie jest lżejsze, więc nie nadwyrężamy stawów ani krążków międzykręgowych. Za to rozluźniamy mięśnie i pobudzamy krążenie. Pływanie jest tak zdrowe, że większość lekarzy przepisywałaby je na receptę!

Ćwiczenie na koniec:

Podczas pracy pamiętajmy o przerwach. Jeśli nasze ciało zaczyna sygnalizować przeciążenie poprzez ból – usiądźmy na chwilę. Rozluźnimy mięśnie i odciążymy kręgosłup. Jeśli ból nie ustaje, wykonaj następujące ćwiczenie:

Stań w rozkroku na szerokość bioder. Palcami prawej dłoni złap płatek lewego ucha, palcami lewej złap płatek prawego. Krzyżując ręce na klatce piersiowej uciskaj lekko płatki uszu przez kilka minut, wykonując przysiady. Rozluźnisz nogi i plecy, pobudzisz krążenie krwi, a przy okazji obie półkule mózgu. Innymi słowy, cokolwiek robisz, by wydajnie pracować – rób to (też) z głową.

 
Komentarze
Antoni Krzyżanowski

Niestety praca na stojąco może się bardzo źle skończyć. Przez ostatnie 15 lat pracowałem jako ochroniarz w hipermarkecie, więc coś o tym wiem. Gdyby nie (lek) teraz bóle spowodowane chorobą reumatyczną byłyby nie do zniesienia 🙁

Zostaw odpowiedź